مُهرستان: افسردگی ، بیماری پنهان و شایعی است که والدین و دبیران آموزش و پرورش باید اطلاعات خود را در این خصوص بالا ببرند ، به مناسبت هفته سلامت مقاله سرکار خانم غلامزاده در ادامه آماده است.

»زینب غلامزاده کارشناس ارشد روانشناسی بالینی

»کارشناس شبکه بهداشت و درمان شهرستان مهر

مُهرستان: اختلالات روانپزشکی جزء شایعترین و ناتوان کننده ترین بیماریها هستند که در ایران رتبه دوم بار بیماریها را پس حوادث غیر مترقبه جاده ای به عهده داشته و از بین آنها افسردگی دومین علت مرگ در گروه های سنی ۱۵ تا ۲۹ سال دنیا یعنی گروه جوان را به خود اختصاص داده است. لذا شناخت این بیماری با هدف افزایش سواد سلامت افراد جامعه ، کاهش انگ اجتماعی و تشویق مبتلایان به مراجعه  و دریافت خدمات امری ضروری است . تا دستگاههای مسئول پویشی را در سطح جامعه برای پیشگیری و درمان افسردگی آغاز نمایند.

 

تعریف افسردگی :

نوعی اختلال خلقی که علائم آن حداقل به مدت دو هفته در عملکرد روزانه فرد اختلال به وجود می آورد.

 

علائم :

مود پایین ، کاهش محسوس علاقه یا لذت در اکثرفعالیتها ، کاهش قابل ملاحظه اشتها و وزن بدون برنامه لاغری ، کم خوابی یا پرخوابی تقریبا هرروزه ، افکارمنفی با تم بدبینی در مورد خود و دیگران ، یاس ، احساس خستگی یا از دست دادن انرژی ، احساس بی ارزشی و عذاب وجدان مفرط یا نامتناسب ، کاهش توانایی تفکر و تمرکز یا فقدان قدرت تصمیم گیری و دودلی تقریبا هر روزه ، تحریک پذیری بیش از حد و گریه های مداوم  ، از دست دادن میل و لذت جنسی ، و در نهایت وجود افکار خودکشی و اقدام به آن.

برای تشخیص افسردگی فرد باید از این علائم حداقل ۵ نشانه را طی حداقل دو هفته داشته باشد که یکی از آنها خلق افسرده یا دو نشانه فقدان لذت باشد

 

افراد در معرض خطر

– افراد بالای ۶۰ سال به دلیل کاهش توان جسمی و روحی

– نوجوانان و جوانان به دلیل رفتارهای تکانشی ویژه سن که در صورت ابتلا خطر بروز رفتارهای پرخطر نیز در آنها بیشتر است.

– زنان دو برابر مردان احتمال ابتلا به افسردگی دارند که از این بین سنین باروری بویژه دوران بارداری و ماههای اول بعد از زایمان ازاهمیت بیشتری برخورداراست.

 

عوامل افزایش بروز افسردگی :

فقر، بیکاری ، مرگ عزیزان ، شکست های عاطفی ، بیماریهای جسمی ، سوء مصرف مواد ، کیفیت نامناسب شبکه های اجتماعی و ویژگیهای شخصیتی کمالگرایی بیش از حد ، جدایی و طلاق ، ناکامی های روزمره ، حضور در خانواده های پرتنش

 

پیشگیری و درمان :

درمان بیماری افسردگی باید دو جانبه باشد :

– درمان با داروهای ضد افسردگی

– درمان های روانشناختی

یادگیری سبک و شیوه زندگی مثل مهارتهای ارتباط موثر،کنترل خشم و استرس،تقویت مهارتهای حل مسئله و مهارتهای صحیح فرزندپروری به منظور تقویت تاب آوری ،  رعایت الگوهای صحیح خواب و تغذیه ، عدم سوء مصرف مواد ، برنامه ریزی برای زندگی ، قراردادن ورزش و تفریحات گروهی در برنامه روزانه ، عدم استفاده بیش از حد از فضا های مجازی ، گذراندن زمان بیشتر با دوستان و افراد قابل اعتماد (تحقیقات نشان داده اند ارتباطات موثر ارتباط مستقیمی با میزان اعتماد به نفس و تاب آوری داشته و میزان استرس و افسردگی را به شدت کاهش می دهند.

 

اگر از نزدیکان خود کسی را می شناسید که این علائم را دارد کاری که شما به عنوان یک دوست می توانید انجام دهید این است که اولا بدانید القاء این فکر که او باری است بر روی جامعه و اطرافیان نه تنها کمکی به او نخواهد کرد بلکه بر شدت بیماری او نیز می افزاید .

عدم استفاده از اصطلاحاتی مانند خل ، مشنگ ، دیوانه ، و به کار بردن روانی در کنار اینها چون اینگونه صحبت ها باعث مقاومت وی برای مراجعه و درمان می شوند تا ثابت کند که فردی سالم است ، عدم توصیه به مصرف قلیان یا مواد مخدر دیگر ودادن آگاهی لازم در این زمینه به او که این دوران دوره گذرا و قابل بهبود بوده و نباید با مصرف مواد مخدر ماندگار شوند.

شما می توانید ضمن ارجاع او به روانپزشک و روانشناس با او همدلی کرده و درمورد داشته های نظیراوصحبت کنیم واینکه تحت هرشرایطی درکناراوخواهید ماند ، یافتن روزنه های امید به زندگی و تشویق به برنامه ریزی های روزمره و فعالیتهای ورزشی و کمک به او برای به کار بستن مواردی که در پیشگیری گفته شد می تواند کمک بسیار زیادی دربهبودی او باشد.

 

 

منابع»

کاپلان سادوک – ترجمه دکتر  پورافکاری

روانشناسی مرضی – ترجمه دکتر سیف

ترجمه یحیی سید محمدی DSM- ۵ اختلالات روانپزشکی