مُهرستان: روزنامه «ایران» در گزارشی تحلیلی از انکار دستاوردهای مستند پسابرجام ، گزارش می دهد: اعداد، منطق مشخصی دارند و با غرض ورزی‌های سیاسی، ساحت آنها مخدوش نمی‌شود. ۸۶ میلیارد دلار، عددی است که مجموع مهم‌ترین قراردادها و فاینانس‌هایی را نشان می‌دهد که به لطف برجام بسته شده‌اند؛ قراردادهایی که از نوسازی ناوگان حمل و نقل هوایی و ریلی تا توسعه میدان‌های گازی و نفتی حوزه‌های مختلفی را شامل می‌شوند. روزنامه ایران با استناد به منابع مختلف رسمی و همچنین منابع خارجی، در روز دوشنبه ۲۴ مهرماه گزارشی منتشر و جزئیات این قراردادها را فهرست کرد اما در شرایطی که تمام کشور به اتحادی برای دفاع از منافع ایرانی، برجام و دستاوردهای آن در مقابل گزافه گویی‌های رئیس‌جمهوری امریکا رسیده است، برخی رسانه‌ها هنوز هم بر طبل تهی «تقریباً هیچ» می‌کوبند و معاملات و مراودات اقتصادی ملی را نیز به سود جریان خود با سمپاشی‌های سیاسی تفسیر می‌کنند. یکی از روزنامه‌ها روز گذشته در واکنش به گزارش «۸۶ میلیارد دلار قراردادهای پسابرجام» تلاش کرد با سیاه نمایی این مسأله را دروغ جلوه دهد!
قراردادهای صنعت هوایی و خودرویی
در گزارش روز سه‌شنبه، قراردادهای مختلف صرفاً با عنوان و اندازه آن درج شده بود تا اهمیت مراودات بین‌المللی با ایران معلوم و در مقابل موضع گیری‌های ضد ایرانی ترامپ روشن شود که ایران از انزوای جهانی بیرون آمده و بزرگترین شرکت‌ها و اقتصادهای دنیا، مایل به همکاری با آن هستند. اما چنین چیزی هم به مذاق عده‌ای خوش نمی‌آید و به جای آنکه با ایران و تلاش مسئولان آن متحد باشند، تلاش می‌کنند به هر طریقی موضع گیری‌های مخالف داشته باشند. این روزنامه برای استدلال آوردن درباره آنچه که دروغ ۸۶ میلیارد دلاری می‌خواند، تلاش کرده است تا القا کند دولت و ایران ایر توانی برای تأمین مالی و فاینانس دیگر هواپیماها برای ورود به کشور ندارند. چنین استدلالی، بحثی فرعی و ثانویه است و از طریق آن نمی‌توان اساس قراردادها را زیر سؤال برد. از طرفی دیگر، مسئولان ایران ایر و مقامات دولتی راهی برای تأمین مالی این قراردادها در صورت مشکل‌سازی امریکا نیز پیدا خواهند کرد. کیهان همچنین قرارداد سایپا و رنو را زیر سؤال برده و برای اثبات آن از نقل مخدوش صحبت‌های مدیرعامل رنو استفاده کرده است. کارلوس گوسن در صورت وضع تحریم‌های جدید امریکا علیه ایران، موضع خود را چنین اعلام کرده بود: «مشخص است که اگر همکاری با ایران غیرممکن شود، ما با همکاری هم برنامه‌ای را طراحی خواهیم کرد تا فعالیت تجاری‌مان در این کشور را تعلیق کنیم، اما این به هیچ وجه بدان معنا نیست که ما ایران را ترک خواهیم کرد. اگر ما نتوانیم به‌صورت فوری در آنجا کار کنیم، طی یک، ۲ یا ۳ سال آینده در آنجا کار خواهیم کرد زیرا من فکر نمی‌کنم این شرایط تا ابد ادامه داشته باشد.» اما این روزنامه از نقل جملات آخر صرفنظر کرده است. کارلوس گوسن همچنین چند روز پیش مجدداً با تأکید بر اهمیت بازار ایران گفته است: «رنو ایران را ترک نخواهد کرد و برای این کشور برنامه‌ریزی بلند مدت و جدی دارد.»
میزان جذب سرمایه‌گذاری خارجی
محمد خزاعی، رئیس کل سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های فنی اقتصادی ایران ۲۰ مهر ماه اعلام کرده بود: «از ابتدای دولت یازدهم تاکنون بیش از ۲۱ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری خارجی از ابتدای دولت یازدهم تصویب شده است. میزان سرمایه خارجی جذب شده نیز14 میلیارد دلار است که ۱۲ میلیارد دلار به صورت سرمایه‌گذاری مستقیم FDI و دیگر روش‌ها بوده است.» این آمار به تأیید مقامات بالای ایران مانند اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهوری نیز رسیده است و البته این سرمایه‌ها بیشتر نصیب بخش دولتی بوده و بخش خصوصی بهره چندانی از آن نبرده است. آنکتاد نیز نهادی وابسته به سازمان ملل است که هر سال گزارش‌هایی در خصوص سرمایه‌گذاری در جهان منتشر می‌کند. بر اساس گزارش آنکتاد، بعد از سال ۲۰۱۲، میزان جذب سرمایه‌گذاری در ایران در شیب کاهش افتاد. در سال ۲۰۱۵ همزمان با اوج تحریم‌های جهانی، میزان سرمایه‌گذاری با ۲ میلیارد و ۵۰ میلیون دلار به پایین‌ترین حد خود در ۶ سال گذشته رسید. در سال ۲۰۱۶ ایران توانست بخشی از آسیب تحریم‌ها را جبران کند و به وضعیت پیش از تحریم‌ها یعنی سال‌های ۹۰ و ۹۱ برگردد. با این حساب، تنها طی یک سال از گذشت توافق هسته‌ای، جذب سرمایه‌گذاری ایران ۶۴ درصد رشد کرد. آنکتاد، ایران را جزو کشورهای فعال و موفق در انعقاد قراردادهای تأمین مالی می‌داند. در مجموع در سال گذشته میلادی ۳۷ موافقتنامه بین‌المللی سرمایه‌گذاری در جهان امضا شده که ترکیه با امضای ۷ موافقتنامه در صدر قرار دارد و ایران با امضای سه موافقتنامه در جایگاه سوم جای گرفته است. اما این گزارش آنکتاد مربوط به سال ۲۰۱۶ یعنی از زمستان ۹۴ تا زمستان ۹۵ بوده و تحولات یک سال اخیر که قراردادهای مختلفی برای فاینانس و سرمایه‌گذاری بسته شد، در آن لحاظ نشده است. با این حال این روزنامه با استناد به آمار آنکتاد که سرمایه گذاری‌های بخش اعظمی از پسابرجام یعنی سال‌های ۹۵ و ۹۶ را در نظر نگرفته است استدلال کرد که سرمایه‌گذاری خارجی جذب شده پس از برجام دروغ است!
