در قرن ۲۰ و ۲۱ تبادلات بین‌المللی و جابجایی تخم از طریق کالا به ویژه تایر و گیاه لاکی بامبو این بیماری در کل دنیا پخش شد.

به راستی چه بیماری‌هایی از طریق پشه آئدس منتقل می‌شود؟ تب دانگ، چیکونگونیا، زیکا و تب زرد

اهمیت بیماری‌های منتقله از ناقل مهاجم آئدس

◻ انتقال سه بیماری، دانگ، چیکونگونیا و زیکا که هیچ کدام واکسن مؤثر و درمان قطعی ندارند.

◻ بیش از ۵۰ درصد جمعیت دنیا در معرض ابتلا به این بیماری‌ها هستند.

◻ ایجاد اپیدمی‌های انفجاری و بروز بیماری‌ها با بار بالا

◻ کشندگی بالای برخی از این بیماری‌ها

◻ ناتوانی و از کار افتادگی قابل توجه مبتلایان این بیماری‌ها

◻ تولد نوزادان با عقب ماندگی ذهنی

◻ هدررفت منابع اقتصادی (بیش از ۸ برابر برنامه کنترل مالاریا)

◻ عوامل بالقوه قابل استفاده در بیوتروریسم

◻ آسیب جدی به توسعه پایدارکشورها.

خصوصیات پشه

◻ زندگی درمناطق شهری

◻ گزش، محل استراحت و تخم‌گذاری آن در نزدیکی محل سکونت انسان در داخل و خارج محل زندگی

◻ تخم گذاری این پشه در هر ظرف یا فضایی که مقداری آب جمع شود مانند لاستیک‌های مستعمل، قوطی کنسرو، حوضچه‌های سیمانی، ظرف زیرگلدان، مخازن و تانکر آب، ظرف زیر کولر امکان‌پذیر است.

◻ تخم‌ها در برابر خشکی و کم آبی مقاوم هستند و تا ۴۰۰ روز خشکی را تحمل می‌کنند.

◻ توانایی انتقال آلودگی ویروسی به نسل بعدی

آئدس در کجا مشاهده شده است؟

استان‌های هرمزگان، سیستان و بلوچستان، بوشهر، وراوی شهرستان مهر فارس، گیلان، مازندران، اردبیل (بیله سوار)، آذربایجان شرقی (کلیبر، هوراند و خدافرین)، قزوین (رازمیان)، زنجان (طارم)

بیماری تب دنگی

◻ این بیماری با نام‌های دیگری همچون «تب دنگی» و «تب استخوان شکن» هم شناخته می‌شود و عامل انتشار آن پشه آئدس است. این بیماری معمولاً در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان رخ می‌ده و ۷۵ درصد موارد بدون علائم هستند. ۲۵ درصد موارد علائم خفیف تا شدید دارند. بیماری تب دانگ خفیف، باعث تب و علائم شبیه آنفولانزا می‌شود.

انتقال این بیماری در کشور‌های اطراف ایران از جمله پاکستان، افغانستان، عمان، امارات متحده عربی و … نیز گزارش شده است.

علائم تب دنگ خفیف

◻ این علائم معمولاً ۴ تا ۶ روز پس از عفونت شروع می‌شوند و تا ۱۰ روز ادامه دارند:

◻ تب ناگهانی و شدید

◻ سر درد‌های شدید

◻ درد پشت چشم

◻ درد شدید مفصل و عضله

◻ خستگی

◻ حالت تهوع

◻ استفراغ

◻ بثورات پوستی (دو تا پنج روز پس از شروع تب ظاهر می‌شود.)

◻ خونریزی خفیف (خونریزی بینی، خونریزی لثه یا کبودی آسان)

علائم معمولاً پس از یک هفته از بین می‌روند و بیماری خفیف به ندرت عوارض جدی در پی دارد. با این حال، مشکلات جدی‌تری نیز می‌توانند ایجاد شوند.

علائم تب دانگ شدید

در ابتدا، علائم ممکن است خفیف باشند، اما به تدریج طی چند روز بدتر می‌شوند. همچنین احتمال نشانه‌هایی از خونریزی داخلی هم وجود دارد.

فرد مبتلا به تب خونریزی دهنده دانگ ممکن است موارد زیر را تجربه کند:

◻ خونریزی از دهان، لثه یا بینی

◻ آسیب به سیستم لنفاوی و رگ‌های خونی

◻ خونریزی داخلی، که می‌تواند منجر به استفراغ سیاه و مدفوع شود.

◻ افت پلاکت خون

◻ حساسیت معده

◻ لکه‌های خونی کوچک در زیر پوست

◻ نبض ضعیف

گروه‌های پر خطر

◻ ملوانان

◻ کارکنان فرودگاه، بندر و محل نگهداری کالا‌های گمرک

◻ افراد کارتن خواب و بی سرپناه

◻ کارگران فصلی

◻ رانندگان و مسافران به مناطق پر خطر

◻ ساکنان مراکز تجمعی شامل پادگان‌ها، مدارس، زندان‌ها، خوابگاه‌های دانشجویی

◻ آپاراتی‌ها و لاستیک فروش‌ها

◻ بیماران و کارکنان بیمارستان‌های بستری کننده موارد مثبت (در صورت عدم رعایت کنترل عفونت)

◻ ساکنان و مسافران مناطق دارای پشه آلوده

◻ خانم‌های باردار

◻ کودکان زیر یک سال

◻ نوزادانی که از مادران مبتلا متولد می‌شوند

◻ معمولاً افراد با سیستم ایمنی ضعیف و افرادی که برای بار دوم مبتلا می‌شوند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به تب خونریزی دهنده دانگ هستند.

◻ زنانی که در دوران بارداری به آن مبتلا می‌شوند، ممکن است ویروس را در هنگام زایمان به نوزاد منتقل کنند. به‌علاوه، نوزادان زنانی که در دوران بارداری به تب دانگ مبتلا می‌شوند، بیشتر در معرض خطر زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد یا برخی ناراحتی‌های جنینی دیگر قرار دارند.

تشخیص تب دنگ

◻ علائم و نشانه‌های تب دانگ به برخی بیماری‌های دیگر مانند آنفلوآنزا، تب کریمه کنگو، حصبه و مالاریا شبیه است.

◻ سابقه سفر به مناطق آلوده بهترین گزینه برای تشخیص فرد مبتلا به تب دانگ است.

◻ تشخیص از طریق کیت تشخیص سریع و آزمایش خون است.

راه انتقال تب دنگ

◻ گزش پشه آئدس (پشه زمانی آلوده می‌شود که از خون فرد آلوده به ویروس خونخواری کند و پس از حدود یک هفته، پشه می‌تواند ویروس را در حالی که یک فرد سالم را گزش می‌کند منتقل کند.)

◻ مادر به جنین

◻ بیماران آلوده به ویروس دنگ عفونت را از طریق پشه‌های آئدس پس از ظاهر شدن اولین علائم در طی ۴-۵ روز؛ حداکثر ۱۲ روز منتقل کنند.

راه‌های پیشگیری از تب دنگ

◻ بهترین راه پیشگیری از بیماری دانگ، جلوگیری از گزش توسط پشه‌های آلوده است.

◻ تهویه مطبوع فضای زندگی

◻ استفاده از قلم دافع یا اسپری دور کننده حشرات

◻ استفاده از لباس‌هایی با آستین و شلوار‌های بلند و رنگ روشن

◻ نصب توری بر روی پنجره‌ها

◻ استفاده از پشه‌بند در زمان استراحت در طول روز

واکسیناسیون

◻ هنوز واکسن قطعی برای همه کشور‌ها وجود ندارد، اما یک واکسن دانگ بنام دنگ واکسیا CYD-TDV درچندین کشور به ثبت رسیده است که در حال حاضر فقط در مناطق بومی بیماری تزریق می‌شود و شامل سه دوز به فاصله هر ۶ ماه می‌باشد. بقیه واکسن‌ها در مرحله مطالعه هستند.

درمان تب دنگ

◻ هیچ داروی خاصی برای درمان تب دانگ وجود ندارد.

◻ درمان بر اساس علائم فرد می‌باشد.

افرادی که نیاز به بستری ندارند می‌توانند از:

◻ استفاده از از دارو‌های تسکین دهنده درد

◻ استراحت کردن

◻ نوشیدن مایعات فراوان