مرتضی چراغ چشم – کارشناس ارشد HSE

از کجا باید شروع کنم، از چه باید سخن بگویم ولی یقین دارم که باید بگویم.

نوشتن چنین یادداشتی برایم سخت است ولی از یک طرف روزنه ای از امید در اعماق نوشته ام  ذهنم را مثبت می کند و باعث می گردد که  این درد را دیگر نتوانم در خودم مچاله کنم.

نمی دانم  اسم مطلبم را سوگنامه یا دلنوشته بگذارم یا اینکه به تعبیری بهتر و رایج مخاطبم را خداوند منان قرار دهم و به یکتای جاوید و یاری رسان بی انتها پناه ببرم و مدد بخواهم ولی نمی دانم چکار کنم اما در یک جهت می دانم که باید جایی شروع کرد و نوشت ومنتظر جواب ماند ، تا چه موقع باید خود را پشت نقاب پنهان کنیم و به دهانمان هم مهر سکوت بزنیم و خاموش باشیم.

 بعد از مقدمه به اصل موضوع می پردازم

در شلوغی خیابان  با صدایی غیر منتظره به معنی یک تصادف نگاه ها  را به آن طرف بر می گرداند و ازدحام جمعیت به آن سمت سرازیر می شود، نوجوانی را می بینم که با سرعت زیاد بوسیله موتور سیکلت و برخورد به یک جسم سخت وا‍‍‍ژگون شده است. با دیدن ضربان قلب و نگاه غم انگیزش درآخرین لحظات زندگی! متوجه عمق فاجعه می شویم ودر  فاصله چند ساعت بعد و انتقال به درمانگاه گله دار و از صدای هیاهوی جمعیت  جمله ای تحت عنوان ( متاسفانه تمام کرد) متوجه می شویم  که نوجوانی دیگر  از بین ما پر کشید و پرواز کرد و  تمام…

 آیا این پایان ماجراست؟

حال اگر پایان است پس  باید به چه کسی تسلیت گفت؟

نمی خواهم وارد بحث تخصصی شوم و این خطر را آنالیز کنم اما دوست دارم به صورت ساده و عامیانه با هم حرف بزنیم و ذهنیت خواننده را از کلمات تخصصی دور کنم زیرا بسیاری از خوانندگان مطلب قشر نوجوان این شهر هستند.

تصادف در  یکی از خیابان های شهر گله دار رخ داده است ؟ علت چیست و چرا؟

اولین جمله ای که در ذهن هر کس بوجود می آید سن کم راننده است و در پی آن هم نداشتن گواهینامه و تسلط نداشتن به قوانین راهنمایی و رانندگی!

من این نکات را قبول دارم ولی آیا میتوان با استناد به همین موضوع  که کارشناس تصادفات هم آن را تایید کرده است  بسنده کرد و همه چیز را مختومه تلقی نمود؟

اما من دوست دارم با طرح سوالاتی دیگر جواب های متفاوتی بشنوم و در پایان قضاوت را بر عهده شما خوانندگان محترم واگذار میکنم.

ابتدا بعنوان اولین سوال به مقوله فرهنگی می پردازیم

آیا سن این نوجوان برای رانندگی مناسب بوده است و خانواده چقدر برای تامین و تهیه موتور سیکلت نقش داشته است ؟ این یک سوال اما ، سطح تحصیلات و ساعت تصادف چه زمانی بوده است؟

آیا این نوجوان ترک تحصیل کرده است و اگر جواب مثبت است باید در چنین ساعاتی از  روز  پشت میز و  نیم کت مدرسه باشد پس چرا نیست؟

سطح سواد خانواده چقدر است ؟

دوست عزیزی چندی قبل مطلبی را نوشته بود تحت عنوان "خاک مرده" و نوجوانان و جوانان گله داری را مرده متحرک خوانده بود.

باید از نویسنده مطلب پرسید ؛ شما که یکی از پست های کلیدی شهر گله دار بر عهده داشتید و بیشترین سابقه مدیریت در آموزش و پرورش رادارید برای فرهنگ سازی و بخشیدن زندگی به آن خاک مرده! چه کردید؟ چقدر در جلوگیری از ترک تحصیل دانش آموزان موفق بوده اید؟

براستی چرا در گله دار ، در  دو دهه قبل  خارج از حد طبیعی ترک تحصیل اتفاق افتاده است ؟ ملاک و معیار انتخاب مدیران مدرسه چه بوده است و آیا آنها توانسته اند در راه نیل به اهداف از پیش تعیین شده ، موفق باشند ؟

متاسفانه در سالیان گذشته تنبیه بدنی رایج در مدارس و شاید هم مدیریت نادرست ، باعث شده بود که بسیاری از دانش آموزان  ترک تحصیل کنند و  همچنان که همه واقفید بعد از ترک تحصیل دانش آموزان ، بنا بر اجبار سه راه در پیش گرفتند: اول اعزام به کشورهای حوزه خلیج فارس برای کار (در واقع دور کردن آنها از خانواده) و دوم کارگر  ساده بنایی و سوم اینکه قسمتی از آنها به علت کمی سن و نبود راهنما به طرف اعتیاد کشیده شدند و …

بله پدران قسمت عمده ای از این  نوجوانان ترک تحصیل کرد ه اند  و حال شما پسرانشان را مرده متحرک خطاب می کنید!

نگاه بعدی اینکه نوجوان شاید در طول دوازده ساعت از وقت فراغت خود  بیش از هشت ساعت به موتور سواری پرداخته است  و خیابان های تکراری او را آزرده خاطر کرده و به دنبال هیجان بیشتر که شاید سرعت و لایی کشیدن با موتور تنها  او را متقاعد کند. ریسک خطر را بالا تر برده است؟

حال ما می گوییم به فرض اینگونه باشد به جز این، چه فضاها و بسترهایی برای این نوجوان جهت تخلیه هیجان و انرژیشان آماده کرده ایم؟ و اگر آماده نشده است مقصر کیست؟ مسئولین بومی یا غیر بومی؟

طبق آمار استاندارد فضاهای سبز و پارک ها که از طرف سازمان ملل ارائه شده است برای شهرها حداقل سی متر مکعب برای هر نفر باید در نظر گرفت ما نمی گوئیم سی متر آیا فضای یک متر  مکعبی برای این شهر پانزده  هزارنفری در نظر گرفته شده است  یا نه و یا اینکه به همان یک پارک  بدون امکانات و خشکیده  شهرمان بسنده کنیم و دیگر چیزی نگوئیم.

کدام  فضای ورزشی و علمی را آماده کردیم ؟

در فصول گرم برای اوقات فراغت نوجوانان استخر داریم یا نه؟ سینما دیگه حرفش نزن شهر بازی چطور؟

زیر ساخت ها را چگونه مهیا کرده ایم؟ جاده های ما چگونه است ؟

و جالب اینکه حق و حقوق شهرمان هم بما نمی دهند و هیچ گونه واکنشی هم نشان نمی دهیم و اینجاست که حق شهروندی خودمان هم بلد نیستیم.

نمی خواهم از مطلب فاصله بگیرم و در واقع رشته کلام را از دست بدهم ولی آنقدر سوال در درون ذهنم شکل می گیرد که نمیتوانم بدون تحلیل و جزئیات مطلبم را ارائه کنم.

از وضعیت درمان چه خبر؟

چرا این همه سنگ اندازی برای اتمام ساختمان بیمارستان گله دار؟

ما چیزی را می پذیریم که باید آن را به صورت عینی ببینیم با چند تا تکه کاغذ که  به ما  نشان می دهند که ما پیگیری کردیم و بودجه نداشتند  و نداریم و  نمی شود و از این حرفا کاری نداریم؟

چرا برای بعضی از شهرهای دیگر می شود و همین که اسم گله دار وارد گود  می شود  باید بر روی آن خط قرمز کشید؟

آیا شما مسئول بومی و غیر بومی خودتان هم در مرگ این نوجوانان مقصر می دانید یا نه؟

پس همه ما مقصریم و  به کلام خداوند رجوع می کنیم

إِنَّ اللَّهَ لا یُغَیِّرُ ما بِقَومٍ حَتّىٰ یُغَیِّروا ما بِأَنفُسِهِم

خداوند سرنوشت هیچ قوم (و ملّتی) را تغییر نمی‌دهد مگر آنکه آنان آنچه را در خودشان است تغییر دهند!  سوره مبارکه رعد آیه ۱۱

پس در پایان می خواهم  سوال ابتداییم را در اینجا پاسخ دهم.

ابتدا باید به خودمون  یعنی همشهری های عزیز تسلیت بگوئیم که نتوانسته ایم وظیفه خود را بشناسیم بعد به مسئولین  بومی به علت عدم کارایی تسلبت گفته و در مرحله بعد به مسئولین غیر بومی و در آخر هم به خانواده داغدار عزیزانی که به علت سهل انگاری و عدم مسئولیت پذیری برخی مسئولین مربوطه جان خود را از دست داده اند ، تسلیت می گو ئیم.