فرضعلی سالاری سردری | کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری

مهرستان: تولید و به ویژه تولید منجر به ثروت مهم ترین شرط موفقیت اقتصاد مقاومتی می­ باشد که این مُهم در سطح محلی (تولید) شروع و مقاومت اقتصادی کشور (ملی) به دنبال دارد. راهبردهای توسعه اقتصادی مناطق بر مبنای توان محیطی و مکانی و بهره­گیری از الگوهای تولید ثروت و فعالیت خاص اقتصادی در مسیر هماهنگ با اقتصاد سطح فرادست موجب شکوفایی اقتصاد ملی بر مبنای توسعه متوازن در راستای اقتصاد مقاومتی می گردد.

توان­های محیطی به عنوان یکی از مباحث پایه­ای برنامه­ریزی­های اقتصادی، اجتماعی و طرح­های توسعه­ای شهری و روستایی (منطقه ای) مطرح می­باشد. مهم­ترین موضوع در توسعه ناحیه ­ای شناخت ساختار فضایی- اقتصادی منطقه و توان­های بالقوه آن می­باشد.  با برنامه ریزی منطقه­ای وکوششی مستمر، ساختار یافته، منظم، منطقی و علمی مبتنی بر محیط داخلی و خارجی با رویکرد آینده نگری و انتخاب بهترین روش به منظور رسیدن به اهداف خاص توسعه اقتصادی منطقه (حداکثر استفاده از منابع موجود) در راستای بالا بردن سطح زندگی مردم با اتخاذ تصمیم­ها و سیاست­گذاری­ اساسی و عملیاتی نمودن آن­ها و انجام فعالیت­ها می­توان الگوی تولید ثروت فردی و جمعی در سطح محلی،  منطقه ای و ملی در جنوب استان فارس تغییر داد.

نقش منطقه جنوبی فارس در استراتژی «تولید و صادرات» ملی به ویژه در زمینه فعالیت­های صنعتی مرتبط با نفت و گاز، کشاورزی و صادرات (تجارت) دارای امتیاز (اولویت اول)، مزیت نسبی و برتر از نظر سطح بندی آمایش سرزمینی کشور می باشد.

سیاست گذاری مناسب در راستای پیشرفت و توسعه منطقه و تغییر سرنوشت آن (نگاه راهبردی) از طریق تبیین دقیق توان­های صنعتی و اقتصادی منطقه و اجرایی و عملیاتی نمودن آن­ ها نظیر تعریف سایت صنعتی و اقتصادی (مرحله بندی اجرایی و عملیاتی) در سند آمایش تجاری- صنعتی کشور در جهت نقش تجاری با تکیه و تأکید بر شرایط موجود نقاط قوت-ضعف- فرصت و تهدید (ضلع طلایی صنعتی و اقتصادی/ نفت و گاز؛ مربع طلایی و درآمدزایی جنوب کشور/ چهار محور) و بهره گیری از توان های محیطی ؛ و مکان گزینی توسعه کاربری ها در شهرهای جنوب کشور می توان در توسعه اقتصادی منطقه و تولید ثروت مؤثر بود.

با در نظر گرفتن توان ها و ظرفیت های اقتصادی و صنعتی ناحیه جنوب استان فارس (شهرستان های لامرد و مُهر) فرآیند توسعه ای از طریق بهره­گیری موقعیت منحصر بفرد قرار گیری (دو فرودگاه بین المللی خلیج فارس عسلویه و لامرد) و همجواری در کنار چهار مرکز صنعتی و گازی جنوب کشور: پارسیان مُهر، فجر جم- کنگان و پارس جنوبی عسلویه- منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس جنوبی (PSEZ) Pars special economic zone در جهت توسعه صنعتی و اقتصادی منطقه؛ در شرق بوشهر به عنوان بازار مصرف داخلی منطقه (با توجه به تمرکز فعالیت­های صنعتی در شهرستان کنگان و شهرستان عسلویه و عدم ادامه فعالیت های خدماتی و کشاورزی) و بازار مصرف خارجی (کشورهای حاشیه خلیج فارس) و مسیر کوتاه ارتباطی (بین راهی) و پیوند دهنده سه استان فارس، بوشهر و هرمزگان، ارتباط مستقیم با شهرهای میانی استان فارس، دوری از مراکز استانی و نبود شهر بزرگ با جمعیت بیش از دویست هزار نفر در منطقه، وجود نیروی متخصص و تحصیل کرده در شهرستان­های مُهر – لامرد (لایه حمایتی ارائه دهنده خدمات رفاهی و تفریحی به پارس جنوبی)می­تواند در توسعه اقتصادی- صنعتی منطقه بسیار تأثیرگذار باشد.

توسعه تجاری یکی از اهداف و برنامه­های راهبردی در سند توسعه اقتصادی منطقه جنوبی استان فارس می­باشد که در کنار آن شهرک­های صنعتی و صنایع روستایی، ساماندهی و سازماندهی کارگاه صنایع  سبک و صنایع دستی و ایجاد بازارچه­های مرتبط به آن می­تواند مفید واقع گردد؛ بنابراین؛ اقتصاد مکانی ناحیه جنوبی استان فارس متکی بر مشارکت اقتصادی مردم با ادغام در اقتصاد فرا منطقه­ای و قطب رشد پارس جنوبی و ورود به مرحله صنعتی بهترین حالت برای امکان الگوی تولید ثروت محلی و ملی در سیاست­های اقتصاد مقاومتی ابلاغ شده از سوی مقام معظم رهبری می­باشد.

رویکرد اصلی در توسعه منطقه با مطالعات شناختی از حوزه شهرستان لامرد و مُهر اشتغال و توسعه پایدار منطقه ای در قالب برنامه ریزی اقتصادی و صنعتی در سطح محلی با حمایت و همیاری از فعالیت های اشتغال زا و با توسعه خوشه های کسب و کار صنعتی (نفت، گاز، پتروشیمی و منابع معدنی) با توجه به شرایط اشتغال و کار حاکم بر منطقه، توسعه خوشه­های صادرات محور- تجارت با کشورهای حوزه خلیج فارس و وجود فرودگاه جم، لامرد و عسلویه در منطقه، خوشه­های کارگری (حمایت، آموزش و رضایت شغلی)، توسعه­ای و شبکه­ای فعالیت­های تعاون محور و توسعه خوشه کشاورزی محور و صنایع وابسته امکان پذیر می باشد.

شبکه های زنجیره ای، کارگاه های کوچک و واحدهای تولید کننده مرتبط هم مسیر در یک شاخه و شاخه های نزدیک با هم با سیستم توزیع مبتنی بر  شبکه ارتباطی/ حمل و نقل و غیره می تواند موجب افزایش رشد و رونق اقتصاد محلی و قابلیت تولید و ثروت گردد.

صنعت پایه و اساس توسعه اقتصادی مناطق می باشد در این مسیر صنایع کوچک (مناسب ترین گزینه توسعه صنعتی و اقتصادی منطقه) موتور توسعه صنعت می باشد.

سیاست مهم و محوری در فرآیند توسعه صنعتی منطقه بایستی در پیش گرفتن سیاست گسترش صنایع کوچک و خود اشتغالی (حداکثر ۵۰ نفر نیروی کار و ۵۰۰ میلیون ریال سرمایه) و متوسط با تکیه بر داده ها و منابع محلی و تکنولوژی ساده (اصل نیازمندی) بر مبنای توسعه زنجیره های مرتبط تولیدی (صنایع اقماری وابسته و پیوسته) و هماهنگی و برابری صنایع «سرمایه طلب» و «کار طلب» باشد.

سازماندهی مراکز تجاری و مراکز خرید از توان­های بالقوه شهرهای جنوبی استان برای ایجاد اشتغال و درآمدزایی می­باشد که با هدف توسعه تجاری با اهداف فرعی مربوط به فعالیت­ها و زیر خوشه­های تجاری- تقویت تجارت، تأمین تجارت، تأمین فرصت­های جدید سرمایه­گذاری، تأمین حمایت (وام+زمین) و سیاست­های (تصیم­گیری) حمایتی و هدایتی، عوامل هزینه ساز مستقیم و غیر مستقیم (توسعه بهداشتی، تأمین سلامت و امنیت سرمایه­گذاری)/ توسعه فعالیت­های تجاری- بازرگانی در سکونتگاههای شهری منطقه (شهرهای لامرد، اشکنان، اهل، علامرودشت، مُهر، وراوی، خوزی، گله­دار و اسیر) زمینه ساز مناسبی برای توسعه اقتصاد عمومی منطقه می باشد.

مدیریت کار و اثربخشی بر زیرساخت های اقتصادی «تولید کننده» منطقه از طریق سرمایه گذاری عمومی و دولتی و در کنار آن فرآیندهای تشویق، تجمعیی و هدایتی سرمایه­گذاری خصوصی نقش بسیار مهمی در تولید ثروت ملی مبتنی بر اقتصاد مقاومتی و تولید محلی برای مصرف ملی دارد.

فرآیند توسعه اقتصادی در حوزه شهرستان­های لامرد و مهر وابسته به مجموعه پیوسته­ای از برنامه­ریزی، تصمیم­گیری و مدیریت (سیاست گذاری بهینه نظام صنعتی و تجاری منطقه/مطالعات توسعه ای، مطالعات اقتصادی و صنعتی منطقه) می­باشد. هدف­گذاری توسعه کمی و کیفی اقتصادی صنعتی منجر به توسعه اجتماعی و فرهنگی گردد.مدیریت توسعه و منطقه ای با برنامه­ریزی توسعه اقتصاد محلی با محوریت قرار دادن تولید بر مبنای مصرف در مرحله اول و در مرحله دوم درآمدزایی (صادرات) متمرکز می باشد.

مناطق جنوبی ایران به ویژه حوزه مورد بررسی به عنوان کانون کار و کانون شغل (مدیریت، برنامه ریزی و بهره وری) توان تبدیل به کانون تجارت و صنعت (تأمین کالا و خدمات به صورت راسته ای و رسته ای) دارد. راه اندازی صنایع متناسب با ظرفیت­های منطقه (مکان های اشتغال)، حل مشکل فقر و بیکاری در منطقه و شناسایی مزیت­ها توسط مسئولین در سطح منطقه یکی از اهداف تولید ثروت ملی و اثرگذار در توسعه ملی می باشد.

رویکرد تجاری کردن کشاورزی و صنایع وابسته به آن نظیر احداث کارخانه بسته بندی سبزیجات به صورت خشک و پودر سبزی با توجه به قابلیت منطقه در کشت انواع گوناگون سبزیجات و همچنین تولیدات گیاهان دارویی، پیش رو گرفتن سیاست و فرآیندهای تشویقی- تجمعی، تأمین نیازهای پایه و زیرساختی، سرمایه­گذاری تولیدی و مولدی، ایجاد شهرک صنعتی، توجه به اهمیت پیوندی روستاها و شهر در اقتصاد منطقه، ایجاد بازار برای کالاهای کشاورزی و دامی (تولید گوشت، فروش دام و طیور) منطقه و گردشگری تجاری می­تواند در توسعه منطقه اثر گذار باشد.

توسعه اقتصادی تولید ثروت امری چند جانبه بوده که یکی از ابعاد آن اصلاح الگوی مصرف و بازنگری سبک زندگی در مناطق جنوبی فارس می­باشد. همچنین غلبه فعالیت­های صنعتی مدرن بر فعالیت­های سنتی در فعالیت­های اقتصادی، نوسازی اجتماعی و تقویت و فعال نمودن فرهنگ بومی و توسعه جنبه­های گوناگون فعالیت­های اقتصادی در جامعه محلی می­طلبد.