حبیب الله حسنی پور (کارشناس ارشد فیزیک خاک)
امروزه تلاش برای تحول و اصلاح ساختارهای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جوامع، از جایگاه ویژه ای برخوردار است. از این رو بهره گیری از شیوه های کارآمد و عدم بکارگیری روشهای منسوخ به منظور همگامی با تحولات و پیشرفتهای زمان، ضرورت دارد. لذا برخورداری از یک نظام اداری مبتنی بر اصول و معیارهای شایسته سالاری جهت تحقق اهداف و آرمانهای جامعه، دارای اهمیت خاصی است.
یکی از آفت‌های اصلی انتخابات، انتخاب افراد بر اساس گرایشات جناهی و احساسات قبیله گرایانه است. طایفه گرایی و تعصبات قومی یک شاخص غیر عقلانی در رفتارهای انتخاباتی و سمی مهلک در انتخابات است. پر واضح است که مناطق مختلف کشور از لحاظ شاخص های توسعه یافتگی، در یک رده قرار ندارد و چه بسا مناطقی وجود دارد که علی رغم داشتن سرمایه های مناسب موثر در توسعه هنوز به آن حد از توسعه که متناسب با سرمایه های موجود باشد نرسیده اند. اما سوال مهم این است که چه عواملی باعث عدم توسعه یافتگی برخی مناطق از طرفی و از طرف دیگر باعث پیشرفت روز افزون سایر مناطق بویژه مناطق همجوار می شوند؟ رسالت تغییر سلیقه انتخاب اعضای شورا از طرف مردم بر عهده چه کس یا چه کسانی است و چگونه باید این تغییر رفتار راهبردی صورت پذیرد؟
بی شک همه مسئولان کشور در همه مقاطع همواره دغدغه محرومیت و فقرزدایی از مناطق مختلف کشور را داشته و دارند. اما به نظر می رسد آنچه همواره مانع اولیه پیشرفت و توسعه یافتگی منطقه ای می شود، افراد آن منطقه و فرهنگ حاکم بر آنان است. نکته ای که برای پذیرش آن چندان نیازی به تفسیر نیست آنست که پیشرفت و توسعه هر منطقه در گرو تعهد و تخصص، تعقل و تدبر، اتحاد و انسجام، مسئولیت پذیری و توسعه محوری، صداقت رفتاری و شجاعت اجرایی مردمان آن منطقه است. چنانکه خداوند حکیم در قرآن کریم می فرمایند: «سرنوشت هیچ قومی تغییر نمی کند مگر آن که آن قوم سرنوشت خود را تغییر دهد.»
فرهنگ و گرایشات قومی قبیله ای که امروزه فاقد کاربرد و کارکردهای پیشین خود است و جز ضرر و زیان مضاعفی که به بار می آورد در مقابل منافع محدودی که برای گروهی خاص دارد، ره آورد دیگری را به همراه نخواهد داشت. نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران بر پایه یک انقلاب مردمی و انتخاباتی بزرگ شکل گرفته است. از این رو در راستای تحقق یکی از شعارهای اصلی خود (جمهوریت و دموکراسی) به مردم این اجازه را داده است تا در برخی تصمیم گیری های کشوری صاحب نظر باشند. اینجاست که نباید اجازه داد فرهنگ حاکمیت قبیله ای این اجازه دخالت در امور و تصمیم گیری و شایسته سالاریها را تبدیل به یک جنگ بین قبیله ای و نیندیشیدن به مصالح و منافع عمومی کرده و باعث ایجاد دسته بندی ها و گرایشات قومی و گاهاً لشکرکشی های خانوادگی کنند.
این که ریش سفیدان با حمایت از یک کاندیدای خاص آرائ منطقه را به سمت وی بکشانند و هرکس دارای قبیله ای بزرگتر و خانواده گسترده تر باشد دارای رای بیشتری باشد و کسی که افراد کمی در منطقه از او حمایت کنند باید به ناچار میدان رقابت را با شکست ترک کند. چه بسا اینکه افکاری کارآمد تر، دغدغه ای بیشتر، انگیزه اش برای توسعه منطقه پر رنگتر، اصلح تر، دلسوزتر، سالم تر و هدایت مدارتر باشد. در این صورت عموم رأی دهندگان، به تصمیم بزرگان تن می دهند. لذا تحت تاثیر این شاخص ها کاندیدای منتخب نه به خاطر توانمندی های علمی، تجربی، مدیریتی، بلکه صرفا به علت ارتباطات خویشاوندی و طایفه ای انتخاب شده و نتیجه آن کاهش شانس افراد لایق برای انتخاب شدن است. از این رو افراد منتخبی که دارای نگاه قبیله ای هستند نمی توانند به مسائل ملی و منطقه ای نگاهی فراجناحی داشته باشند و بیم آن می رود که منافع جمعی را فدای منافع جناحی خود کرده و یحتمل به ناچار وامدار حامیان خود خواهند بود نه پاسخگوی نیازهای شهری و روستایی و احتیاجات مردم منطقه.
بنابراین از آنجایی که سرنوشت چهار ساله مردم شهر و روستا به دست این افراد سپرده می شود، باید افراد متعهد کارشناس باتجربه و مردمداری که در حوزه مسائل عمرانی، خدماتی، فرهنگی، اجتماعی، شهری و مدیریت کلان صاحب نظر بوده و توانایی اظهار نظر داشته باشند انتخاب شوند و نباید اجازه داد ارتباطات فامیلی، محلی و منطقه ای، ما را از معیار گرایی و شایسته سالاری دور کند. از این رو می توان با اجازه ورود اندیشه های جوان و پویا، روزآمد و کارآمد به عرصه فعالیت، و حمایت خردمندانه و دلسوزانه بزرگان و ریش سفیدان و انتقال تجربیات به آنان، انتخاب و انتخاباتی هوشمندانه داشت و آینده ای روشن تر را ترسیم کرد. لذا برای برون رفت از این رویه راهکاری های زیر پیشنهاد می گردد:
- تاکید بر آرمان های انقلاب و حفظ ارزشهای اسلامی.
- فصل الخطاب قراردادن گفتمان و منویات رهبری معظم، قانون گرایی و قانون مداری.
- تحلیل شرایط موجود و شناسایی اهداف و چشم اندازها و اولویت بندی مسائل فراروی منطقه.
- گسترش روحیه غلبه منافع جمعی و ملی بر منافع فردی و جناهی.
- توجه به اصل شایسته سالاری و پرهیز از انتخاب نا آگاهانه و کمک به رسالت تغییر نوع نگاه به نحوه مدیریت منطقه ای و تغییر سبک انتخاب.
- ایجاد تشکلهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی با ساختار سازمان یافته قانونی.
- قربانی نکردن شهر و روستا در برابر جناح بندی های سیاسی و طایفه گریانه.
- نگاه عمیق به پارلمان کوچکی چون شورا که خاستگاه تصمیمات بزرگی است.
- کمک به تصمیم، تفکر و خرد جمعی و هدایت و تحقق اراده جمعی.
