تنها یک هفته بعد از آنکه دیوان محاسبات از تخلفات ارزی بانک مرکزی پرده برداشت، گزارش دیگری از دیوان محاسبات در خصوص تفریغ بودجه حاکی از انحراف بخشی از درآمدهای نفتی دولت است. این گزارش نشان میدهد که مبلغ
۹ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار مازاد درآمد ارزی کشور معادل ۱۱۴ هزار میلیارد ریال براساس مصوبات غیرقانونی هیات وزیران برخلاف احکام تعیین شده در بند مصوبه آن به مصرف رسیده است. پیش از این گزارش دیوان محاسبات نشان میداد که بانک مرکزی ۸۱ هزار میلیارد ریال از درآمدهای ارزی خود را به خزانه واریز نکرده است. این در حالی است که بانک مرکزی یک سال قبل از آن، برخی بانکها را به تخلف ارزی متهم کرده بود اما به نظر میرسد خود در این تخلف ارزی سهیم بود. به گزارش مهر، در این میان بخشی از گزارش تفریغ بودجه ۱۳۹۰ کل کشور که در آخرین گزارش دیوان محاسبات عنوان شده به بررسی عملکرد دولت در اجرای بند بودجهای مربوط به درآمدهای نفتی پرداخته است. در این گزارش تاکید شده که تصویب مصرف ۱۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار مازاد درآمد حاصل از صادرات نفت خام و میعانات گازی خارج از جداول بودجه بوده و به نوعی بیانضباطی مالی در نحوه مصرف آن به وجود آورده است.
پول بخش سلامت در جیب «مهر ماندگار»
با این حال دیوان محاسبات در بررسی عملکرد دولت در بندی از بودجه ۹۰ آورده است: نتیجه بررسی به عمل آمده از عملکرد بند ۲ قانون بودجه ۱۳۹۰ کل کشور حاکی است مبلغ ۹ میلیارد و ۲۰۰ ملیون دلار مازاد درآمد ارزی کشور براساس مصوبات غیرقانونی هیات وزیران که عمدتا توسط هیات بررسی و تطبیق مصوبات دولت با قوانین مغایر قانون شناخته شده، برخلاف احکام تعیین شده در اجزای ذیل بند ۲ به مصرف رسیده است. برای نمونه بهرغم تاکید قانونگذار در جزء الف بند ۲ مبنی بر در اولویت بودن پرداخت کامل ۳ میلیارد دلار تقویت بنیه دفاعی نسبت به سایر اجزا، مبلغ هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال کمتر از میزان تعیین شده در قانون برای تقویت بنیه دفاعی پرداخت شده است. مبلغ ۸ هزار میلیارد ریال از سهم بخش سلامت که در اجرای اهداف بند ب ماده ۳۴ قانون برنامه پنجم توسعه باید مصرف شود، برخلاف حکم قانونی برای اجرای طرحهای مهر ماندگار به وزارت راه و شهرسازی اختصاص یافته که بهاستثنای مبلغ ۶۰۰ میلیارد ریال که بابت طرحهای بیمارستانی در اختیار سازمان مجری ساختمانهای عمومی و تاسیسات دولتی قرار گرفته، مابقی اعتبارات مذکور برخلاف حکم قانون بودجه به مصرف رسیده است. همچنین مبلغ ۱۵۰ میلیارد ریال از سهم احداث و بازسازی عتبات عالیات بر خلاف قانون بودجه به بنیاد فقه و معارف اهل بیت (ع) اختصاص داده شده است.
دولت به دنبال درآمدهای جدید
اما در کنار درآمدهای نفتی، به نظر میرسد که از این پس ایران میتواند از درآمدهای بنزینی نیز بهره ببرد. در همین میان در حالی که با بهرهبرداری از طرح توسعه پالایشگاه لاوان، یک میلیون لیتر به تولید بنزین کشور اضافه میشود اما گزارشها حاکی از آن است که برای رسیدن به خودکفایی در حوزه بنزین، به ۱۰ میلیون لیتر افزایش تولید بنزین نیاز داریم. به گزارش تسنیم، طرح توسعه پالایشگاه لاوان با هدف افزایش ظرفیت پالایشی این پالایشگاه تا ۸۰ هزار بشکه در روز نفت خام و میعانات گازی، افزایش تولید بنزین، گوگردزدایی از محصولات و تولید فرآوردههای نفتی براساس استاندارد یورو ۴ در برنامه اجرا قرار گرفته بود. این افزایش تولید یک میلیون لیتری بنزین و تحقق تولید روزانه ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار لیتر بنزین با استاندارد یورو ۴ در پالایشگاه لاوان یکی از طرحهای مهم پالایشگاهی کشور در پشتیبانی از عرضه مستمر بنزین با استاندارد روز جهان در کلانشهرهای کشور است. از سویی دیگر، هنوز خودکفایی تولید بنزین در ایران در گرو تولید روزانه ۱۰ میلیون لیتری این فرآورده نفتی در مجتمعهای پتروشیمی است. این یعنی ایران برای رسیدن به خودکفایی در حوزه بنزین نمیتواند به تنهایی به توسعه پالایشگاه لاوان اکتفا کند. پیش از این نیز برخی گزارشها حاکی از به نتیجه نرسیدن بسیاری از طرحهای مهرماندگار دولت در حوزه نفت بود که در صورت به بهرهبرداری رسیدن قطعا میتوانست، میزان تولیدات بنزین را افزایش دهد. اما در همین میان، وزیر نفت در صحبتهایی از صادرات بنزین از سوی ایران صحبت کرده که بر این اساس بخش بیشتری از درآمدهای ارزی را نصیب ایران خواهد کرد و این در حالی است که بر اساس ۲ گزارشی که در فاصله کمتر از یک هفته از سوی دیوان محاسبات منتشر شده، دولتهای نهم و دهم در واریز درآمدهای ارزی یا مصرف بهینه آن موفق نبودهاند. وزیر نفت در همین رابطه عنوان کرده است که ایران به عنوان دومین کشور دارنده ذخایر نفتی جهان، در چند سال گذشته سوخت نفتی خود بهویژه بنزین را از خارج وارد میکرد اما در دولتهای نهم و دهم اقداماتی در این عرصه صورت گرفت که میتوان کیفیسازی محصولات را یکی از این اقدامات دانست. به گفته رستم قاسمی، این اقدام موجب شد تا کیفیت بنزین تولید داخل از یورو ۲ به یورو ۴ ارتقا یابد و اگر این موضوع صورت نمیگرفت مشکلات زیست محیطی و آلودگی در کلانشهرها داشتیم.
اداره کشور بدون بنزین غیرممکن است
وزیر نفت در ادامه با اشاره به کیفیسازی پالایشگاههای بندرعباس، اصفهان و تبریز در آیندهای نزدیک، اظهار کرد: با افزایش کیفیت تولیدات بنزین این ۳ پالایشگاه به یورو ۴ تمامی تولیدات فرآوردههای نفتی کشور مطابق با این استاندارد خواهد شد. قاسمی با بیان اینکه به توسعه کیفی سالهای اخیر پالایشگاههای کشور توجه ویژهای صورت گرفته است، تصریح کرد: طی ۸ سال اخیر و با توجه به بروز برخی مشکلات و فشارهای خارجی از جمله تحریمها در توسعه صنعت نفتی تحول عظیمی را در کشور به وجود آوردیم. وی خاطرنشان کرد: با ایجاد تحریمها یکی از نگرانیهای جدید کشور تامین بنزین مورد نیاز از خارج از مرزها بود که اکنون میتوانیم با اتمام پالایشگاه ستاره خلیج فارس جزو صادرکنندگان بنزین در جهان شویم. از سوی دیگر براساس اظهارات رئیس دولت دهم، بنزین آن قدر مهم است که اداره کشور یک ساعت بدون آن غیرممکن است. به گزارش خبرآنلاین، محمود احمدینژاد با اشاره به شعار خودکفایی در بنزین تاکید کرد: ۲۵ سال روی طرحهای توسعه و بهینهسازی تولید بنزین در کشور سرمایهگذاری نشده بود و زمانی که ما با شعار خودکفایی در بنزین آمدیم برخیها ما را مسخره کردند. براساس اظهارات رئیس دولت دهم، این فرآورده آن قدر مهم است که اداره کشور یک ساعت بدون بنزین غیرممکن است. به گفته رئیسجمهوری با بهرهبرداری از طرحهای توسعه و بهینهسازی واحدهای موجود تولید بنزین و همچنین بهرهبرداری از پالایشگاه ستاره خلیجفارس، ایران به صادر کننده بنزین تبدیل میشود. در همین میان چند روز پس از توزیع بنزین یورو ۴ در برخی جایگاههای شهرتهران، گزارشها حاکی از استقبال مردم از این نوع بنزین بوده است. هرچند برخی انتقادها کماکان به نحوه و میزان عرضه آن باقی است. رئیس انجمن کارفرمایی جایگاهداران سوخت در همین راستا با اشاره به استقبال گسترده مردم از خرید بنزین یورو ۴ در جایگاهها با تاکید بر اینکه بنزین یورو ۴ استاندارد و کیفیتی معادل بنزین سوپر را دارد، اعلام کرد: با این وجود، قیمت بنزین یورو ۴ حدود ۱۰۰ تومان ارزانتر از بنزین سوپر است. به گزارش مهر، عرضه و توزیع بنزین با استاندارد یورو ۴ از هفته گذشته در برخی از جایگاههای استان تهران آغاز شد اما شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی به دلیل عدم ایجاد ترافیک پیش روی مبادی عرضه سوخت از اعلام نام جایگاههای توزیع کننده بنزین اروپایی خودداری میکند.
