گروه : آخرین اخبار
آرمان- رضا رئیسی: پس از 11سپتامبر و تندشدن فضای سیاسی در عرصه جهانی تیغ تیز حملات رقبای منطقهای متوجه ایران بود، آمریکاییها تا پشت مرزهای ایران پیش آمده و از شرق و غرب آن را احاطه کرده بودند، رجزخوانی و کارشکنی حکام منطقهای نیز پیدا و پنهان اوج میگرفت. پس از لشکرکشی به قلب خاورمیانه و جنگ افغانستان و عراق و درحالی که غبارها فرونشست بر همگان مکشوف شد که برنده این منازعات همان رقیب دیرین است. تحولات و انقلابهای منطقهای عرصه دیگری بود برای تسویه حساب با ایرانی که هر روز بر حیطه نفوذش در قلب استراتژیک جهان افزوده میشد اما بازهم تیغ افراطیها به قدرت ایرانیها نچربید، حالا دیگر تنها یک گزاره و گزینه قدیمی روی میز بود، پرونده هستهای، فشار اقتصادی و شبکه تحریمهای بیسابقه و ظالمانه. همه امید منتقدان ایران به این گزینه معطوف بود اما کلید تدبیر و پیگیری دیپلماسی تعاملی این قفل سخت آراسته را هم در هم شکسته و انوار توافق هستهای در انتهای تونل پر فراز و نشیب ۱۲ ساله در حال رویت است. حالا دیگر ادبیاتها متفاوت شده و غربیها و عربها متوجه شدهاند که باید از در تعامل و تعادل با ایرانی سخن بگویند که از سختترین آزمونها سربلند بیرون آمده و کسی را یارای حذف آن از صحنه معادلات خاورمیانه نیست.
پادشاه اردن از زمره حاکمین منطقهای است که همواره مواضع تند و غیردوستانهای علیه ایران اتخاذ کرده است. سناریو هلال شیعی و بزرگنمایی ایرانهراسی را اولین بار او مطرح کرد؛ حال در اقدامی جالب توجه و بسیار معنادار وزیر خارجه اردن پس از هشت سال قطع ارتباط میان دو کشور در سفر ناگهانی به تهران با مقامات کشورمان به بحث و رایزنی پرداخت. ناصر جوده در سفر خود به تهران در اقدامی جالب توجه از ایجاد گفتمان ایرانی- عربی سخن گفت. این استقبال و اقبال ناگهانی برای برقراری روابط و استحکام آن در سطحی راهبردی و ریشهای بیشک بدون پیشمقدمه و تغییر شرایط محیطی و ژئوپلتیکی نمیتواند به منصهظهور رسیده باشد. هر کشوری بنابر شرایط و مقتضیات به چرخشهای تاکتیکی و راهبردی در عرصه سیاست خارجی دست برده و بر اساس منافع ملی خود تن به تغییرات میدهد و این روزها که پس از فراز و نشیبهای بسیار دورنمای توافق هستهای در دسترس و قریبالوقوع شده کشورهای عربی نیز که میبینند طرف ایرانی از این گذرگاه صعب و سخت نیز به سلامت گذر کرده و با انعقاد توافق بر قدرت و توانایی آن افزوده خواهد شد در مسیر کاهش تنش و تعامل منطقی گام برمیدارند. سفر جان کری به عربستان و دیدار با شش وزیر خارجه کشورهای عربی که در آن این پیام را منتقل کرد که توافق هستهای در شرف وقوع است نقش عمدهای در تغییر شرایط و رویکرد کشورهای عربی داشته و آنان نیز میدانند برای منافع و مطامع ایشان همزیستی و همافزایی با ایران قدرتمند و برقراری تعامل یا لااقل حرکت در مسیر موازنه منفی بهدور از تنشافزایی یگانه راه منطقی و کمهزینه برای مواجهه با معادلات خاورمیانهای است که یک پای ثابت و غیرقابل انکارش ایران و قدرت بازیگری آن در منطقه است. اتفاقی که باید آن را به فال نیک گرفت و طرف ایرانی نیز با اتخاذ سیاستهای هوشمندانه و تعاملی در مسیر کاهش تنشها در میان کشورهای منطقهای و امت اسلامی گام برداشته و هر روز بر انزوای تندروها و صهیونیستها بیفزایند.
از کارشکنی تا حرکت در مسیر توافق هستهای
وزیر خارجه فرانسه پس از مذاکرات مونترو سوئیس دو همتای اروپایی و وزیرخارجه آمریکا را به پاریس دعوت کرد تا پیرامون مذاکرات هستهای طرفین به تبادلنظر بپردازند، پیش از اجلاس وی یکبار دیگر سخنان نهچندان امیدوارکننده و غیرانعطافی را مطرح کرد اما گویا طرف آمریکایی و دیگر شرکای اروپایی به وزیرخارجه فرانسه گوشزد کردهاند که اکنون فرصت حاشیهپردازی و زیادهخواهی نیست و آنان با کارشکنی در روند مذاکرات همراهی نخواهند کرد، آنچنان که وزیرخارجه فرانسه پس از نشست پاریس گفت: پیشرفتهای قابلتوجهی در مذاکرات هستهای با ایران به دست آمده است اما دو طرف باید برای رفع اختلافات باقیمانده همه تلاش خود را انجام بدهند. او ضمن تائید پیشرفتها دیگر از موضع بالا سخن نگفته و پیشرفت نهایی در مذاکرات را معطوف به اقدامات دوجانبه طرفین میداند. مذاکراتی که بنابر شواهد با محوریت موضوع تحریمها بوده و میتواند در روند آتی مذاکرات بسیار حساس باشد و تغییر لحنها در این روزهای حساس خود بسیار معنادار و نشانه اتفاقات مثبت و خوشایند در روند مذاکرات است.
درنهایت…
جان کری پس از حضور در نشست پاریس از ضرورت تقویت مذاکرات گفته و عنوان داشته که دو هفته پیش رو در مذاکرات هستهای حساس خواهد بود. دو هفتهای که بیشترین نقش آن گذر از سد محکم تحریمها و شکست آن است تا همانگونه که وزیر خارجه چین اعلام داشته نور در پایان تونل مذاکرات هویدا شده و طرفین در موعد مقرر به توافق هستهای برد- برد با همکاری یکدیگر نائل آیند. مذاکرات هیاتهای ایران و آمریکا در سطح وزیران خارجه، معاونان و مقامات عالی فنی- هستهای دو کشور ۲۴ تا ۲۹ اسفند در لوزان سوییس برگزار میشود. قرار است آخرین دور مذاکرات هستهای برای رسیدن به توافق جامع هفته آینده در شهر لوزان سوئیس برگزار شود. این مذاکرات آخرین دور گفتوگوها در سال ۹۳ خواهد بود که احتمال میرود دو طرف بتوانند در آن به یک چارچوب کلی از توافق دست یابند. همه قرائن و شواهد حاکی از آن است که ماهی مذاکرات به دم خود رسیده و اکنون با یک اراده سیاسی و یک تصمیم بزرگ میتوان مهمترین پرونده مفتوحه در عرصه جهانی را به پایان رساند، اتفاقی که در صلح جهانی و ثبات خاورمیانه بسیار حائز اهمیت است و میتواند آغازی برای همکاریها و تغییرات عمده منطقهای و بینالمللی باشد و پس از همه کارشکنیهای چند دههای علیه ایران کشورمان را در مسیر پیشرفت و استقرار، بیش از پیش یاریگر باشد، نکتهای که دوست و دشمن بدان اذعان و اعتراف دارند.




