»تکبر علت کافر شدن شیطان و برخی بندگان.  بقره ۳۴ – ص ۷۴ – زمر ۵۹ – جاثیه ۳۱

»وعده عذاب و جایگاه بد در جهنم برای متکبران.  نسا ۱۷۳- انعام ۹۳ -اعراف ۳۶ – نحل ۲۹- زمر ۷۲ – غافر ۶۰- غافر ۷۶- احقاف ۲۰

»محروم شدن از هدایت. احقاف ۱۰ – اعراف ۱۴۶

»”انچه در اسمان و زمین از جنبندگان و فرشتگان هستند در مقابل خدا تکبر نمیکنند” نحل ۴۹

»”متکبرانه روی از مردم برنگردان و در زمین با ناز و غرور راه نرو ….. ” لقمان ۱۸

»”… خدا هرگز مردم متکبر خودستا را دوست نمیدارد” لقمان۱۸ – حدید ۲۳

****************************

نکات زیر از کلام معصومین در مورد تکبر گرفته شده است

»معنای تکبر: مردم را تحقیر کنى و حق را خوار شمارى.

»”حرص و تکبّر و حسادت، انگیزه هاى فرورفتن در گناهانند”.

»علت تکبّر، خوارى و حقارت خود فرد است.

»”خدا نماز را برای دوری از تکبر و خودخواهی قرار داد”.

»”در شگفتم از شخص متکبّر، که دیروز نطفه اى بوده و فردا لاشه اى است”.

»”…. حکمت، در دل هاى متواضع جاى مى گیرد نه در دل هاى متکبر…”.

»”خطایی که باعث ناراحتی تو شود، نزد خداوند از کار نیکی که باعث عجب(خودبینی) تو شود بهتر است”.

»”آفت دینداری حسد و خودبینی و فخر فروشی است”.

********************************

»در مجموع آیات، تکبر و غرور در مقابل خدا، پیامبر، دین و مردم مطرح شده است و عامل اولین نافرمانی که توسط شیطان انجام شد غرور شیطان در مقابل خدا و برتری جوییش به انسان بخاطر خلقتش از آتش بود.

در اسلام حتی از غرور مومن در برابر گنهکار نیز منع شده است به حدیث زیر توجه نمایید:

»”هر کس خودش را بهتر از دیگران بداند، او از متکبران است. حفص بن غیاث مى گوید: عرض کردم: اگر گنهکارى را ببیند و به سبب بى گناهى و پاکدامنى خود، خویشتن را از او بهتر بداند چه؟ فرمودند: هرگز هرگز! چه بسا که او آمرزیده شود اما تو را براى حسابرسى نگه دارند، مگر داستان جادوگران و موسى علیه السلام را نخوانده اى؟” (جادوگران بعد از معجزه ایمان آوردند)

»برای مغرور نشدن باید دانست که هیچ چیز ماندگار نیست. ایمان، عمل صالح ، مال ، زیبایی و … همگی فنا شدنی هستند . همانگونه که عبادات شیطان، ایمان بلعم باعورا، ثروت قارون و … ماندگار نشد. از مجموع آیات و روایات میتوان این برداشت را نمود که تکبر و خوبینی از منفورترین و مخربترین صفات میباشد و راه از بین بردن آن درک این مطلب است که هرچه انسان دارد از عنایت و لطف خداوند متعال است و تضمینی برای ماندگاری هیچ چیز مادی در این دنیا وجود ندارد حتی برای انسانهای صالح.

»بیاییم از امروز ریشه های غرور را در درون خود از بین برده و فروتنی در مقابل خدا و دیگران را آغاز کنیم.

**********************************

منبع احادیث: سایت شهید آوینی
اﻟﺘﻤﺎﺱ ﺩﻋﺎ – ﻣﺤﻤﺪ ﻧﻌﻴﻤﻲ